PUPUH SEMARANDANA NGAKAN MADE KASUB SIDAN
(Sekar Rasa Duka Cita)
Pupuh Semarandana karya Ngakan Madé Kasub Sidan adalah sebuah karya sastra Bali tradisional (sekar alit/pupuh) yang diterbitkan melalui Suara Saking Bali untuk menyampaikan rasa duka dan kehilangan.
Ringkasan Karya
1. Tema: Kesedihan dan rasa kehilangan yang mendalam (sedih kingking tan sinipi) atas berpulangnya seorang rekan atau sahabat karib bernama Alit (Alit Joule).
2. Struktur: Menggunakan metrum atau pada lingsa Pupuh Semarandana, yaitu 8I, 8A, 8O, 8A, 8A, 8U, 8A.
3. Penulis: Ngakan Madé Kasub Sidan, seorang sastrawan dan tokoh pendidik asal Desa Satra, Klungkung, Bali, yang lahir pada tahun 1959
4. Pupuh Semarandana karya Ngakan Madé Kasub Sidan memiliki aturan pada lingsa 7 baris per bait dengan rumus 8i, 8a, 8o, 8a, 8a, 8u, 8a yang menggambarkan rasa duka.
Pupuh Semarandana Ngakan Madé Kasub Sidan
1.
Sedih kingking tan sinipi
toya panon ngetél membah
indik gatra né nibénin
Pangawi wimuda ical
Ngungsi genahé utama
Genah sunia né karuruh
Ninggalin kulawarga
Terjemahan dalam bahasa Indonesia bebas :
Raja yang sedih tanpa impian
Air bah sedang mengalir
Tentang kabar itu
Penulis muda itu menghilang
Melarikan diri dari lokasi utama
Lokasi di dunia yang dikenal
Meninggalkan keluarga
2.
Paswitran dané sinami
Kagiat lan bengong rumasa
Antuk gatra né nibenin
Ten miragi Alit sungkan
Nadak sara rauh gatra
Saget Alit sampun lampus
Ngungsi genah sunia
3.
Alit Joule paswitran tindih
Stata ngelar titi lampah
Indik kekawian luih
Pastika dados tuladan
Tan bina kadi pangancan
Anggén bantang ngawi nulus
Satia ring swadarma
4.
Duh Ratu Sanghyang Kawi
Titiang nungkul ring buk pada
Nulus mapinunas riin
Icénin genah utama
Ring Alit paswitran titiang
Mangda pamarginé lanus
Tur Amor Ing Acintya
Puisi-puisi Ngakan Madé Kasub Sidan; Sundih
Nguni….
Sastra agama nunggil ring kauripan
Maurip sangkaning sunar blencong
Blencong ngabar-abar sakancan rerawatan
Rerawatan pewayangan sida nunggil ring kelir
Mawastu kelir sida galang apadang
Kelir nyihnayang rerawatan padewekan
Kacarita nyaritayang ambek
Nindihin laku lampah manut lelintihan ambah
Mangkin…..?
Sundih
Api ngulati metu ring endih sundih
Morbor kayun pikayun lascarya
Nuwek sapta timira lan sunia
Nguwah wak-wakan titi pangancan
Ngungsi genah tinggil ring idep
Nunggilang sastra
Paileh ilakita jagat
Jagat ring raga
Ngaraga
Tegal
Tegal gumanti sida ngugal
Ngulgul ilakita carita panglingsir
Ngigelang lampah nut titah lan ayah
Ngulati manah bingar
Ring tegal tetaruan tan naen turu
Ngulati guru sastra
Nembangan sarin merta pertiwi
Mabantang toya akasa
Manut rumaket ilakita buwana
Tresna ring tegal yukti nresnain raga
Tresna ring raga yukti nresnain sastra
Mapan tegal wenten ring padéwékan
Yan yakti yukti-yukti nresnain raga
Imajiner Nuswantoro

