JINEMAN GLATIK GLINDING (Lirik Lgm Glatik glindhing laras slendro pathet 9) ꦗꦶꦤꦼꦩꦤ꧀ꦒ꧀ꦭꦠꦶꦏ꧀ꦒ꧀ꦭꦶꦤ꧀ꦝꦶꦁ ꧋(ꦭꦶꦫꦶꦏ꧀ꦭ꧀ꦒ꧀ꦩ꧀ꦒ꧀ꦭꦠꦶꦏ꧀ꦒ꧀ꦭꦶꦤ꧀ꦝꦶꦁꦭꦫꦱ꧀ꦱ꧀ꦭꦺꦤ꧀ꦝꦿꦺꦴꦥꦛꦺꦠ꧀꧇꧙꧇)

0

 JINEMAN GLATIK GLINDING

(Lirik Lgm Glatik glindhing laras slendro pathet 9)

ꦗꦶꦤꦼꦩꦤ꧀ꦒ꧀ꦭꦠꦶꦏ꧀ꦒ꧀ꦭꦶꦤ꧀ꦝꦶꦁ

꧋(ꦭꦶꦫꦶꦏ꧀ꦭ꧀ꦒ꧀ꦩ꧀ꦒ꧀ꦭꦠꦶꦏ꧀ꦒ꧀ꦭꦶꦤ꧀ꦝꦶꦁꦭꦫꦱ꧀ꦱ꧀ꦭꦺꦤ꧀ꦝꦿꦺꦴꦥꦛꦺꦠ꧀꧇꧙꧇)




Imajiner Nuswantoro
Sumber gambar : AI editing by Imajiner 






Cakepan Jineman / Ladrang / Lgm (langgam) Glathik Glindhing (Gatik Glinding) laras sléndro pathet sanga:

Kinupito kang kukilo

Araniro glatik glinding angliling

Ngolang aling ngliling ngliling kamaliling

Yo bapak salurutan nganiro ngupadi pangan

..........


Imajiner Nuswantoro
Sumber gambar : Googling 


Imajiner Nuswantoro
Sumber gambar : Googling 


Bagian lirik selanjutnya meneruskan penggambaran tingkah laku burung glatik, kepodang, hingga emprit yang mencari makan di sawah dan bersembunyi hingga tepergok oleh bapak tani. 

Glatik Glinding (atau Glathik Glindhing) merupakan salah satu judul gending Jawa berbentuk jineman yang sangat populer dalam seni karawitan Nguri-uri kabudayan jawi. Musiknya yang tenang dan mengalir memiliki kedalaman filosofi yang bersumber dari lirik (cakepan) serta karakteristik burung gelatik itu sendiri. 


Secara garis besar, filosofi di balik Glatik Glinding berpusat pada tiga makna kehidupan:

1. Eling dan Waspada dalam Menjalani Hidup

Kata glinding (menggelinding) secara filosofis menggambarkan roda kehidupan manusia yang terus berputar. Manusia diajak untuk sadar (eling) bahwa posisi hidup tidak selalu berada di atas. Berdasarkan liriknya ("Ngolang aling ngliling ngliling kamaliling..."), tembang ini menggambarkan kondisi manusia yang kerap kali goyah, bingung, atau terombang-ambing oleh gemerlap dan cobaan dunia. Kehadiran gending ini menjadi pengingat agar jiwa tetap tenang, fokus, dan waspada agar tidak tergelincir jatuh saat roda kehidupan berputar ke bawah. 


2. Kegigihan dan Kerja Keras (Ngupadi Pangan)

Lirik jineman ini secara eksplisit menceritakan perilaku burung gelatik, emprit, dan podang yang kompak mencari makan: "...salurutan nganiro ngupadi pangan. Dasar cukat tur yo cekat cekat ceket...". 


- Cukat, Cekat-Ceket: Burung gelatik digambarkan sebagai pribadi yang tangkas, cepat, dan cekatan. Filosofinya adalah manusia harus memiliki etos kerja yang tinggi, tidak bermalas-malasan, serta gesit dalam menjemput rezeki yang halal.

- Kerja Sama: Perilaku burung yang ambyuk (datang bersama-sama) ke sawah melambangkan pentingnya hidup rukun, bergotong-royong, dan bersosialisasi dengan masyarakat sekitar. 


3. Pengharapan dan Doa bagi Generasi Penerus

Oleh para maestro karawitan Jawa, salah satunya seperti yang dikembangkan oleh Rahayu Supanggah, cakepan atau lirik jineman ini kerap digubah atau dimaknai sebagai simbol harapan bagi nama-nama keluarga. Gerakan burung gelatik yang lincah dan berpasangan ("lanang karo wadon cucuk abang") disimbolkan sebagai harmoni keluarga yang subur, penuh semangat hidup, dan mampu melahirkan generasi penerus yang tangguh serta mandiri dalam menghadapi tantangan zaman. 


Secara musikalitas, sifat jineman yang santai namun membutuhkan ketepatan rasa (biasanya dimainkan dengan instrumen siter atau gender) mengajarkan manusia untuk menyelaraskan antara pikiran dan rasa (hati) dalam mengambil keputusan hidup.



Aspek pendalaman dari Jineman Glatik Glinding  :


1. Lirik Lengkap (Cakepan) dan Maknanya

Jineman Glatik Glinding biasanya disajikan dalam laras Slendro Pathet Sanga Nguri-uri kabudayan jawi. Berikut adalah cakepan umum beserta arti per katanya agar filosofinya lebih mudah dipahami:


Ngolang-aling ngliling ngliling kamaliling

(Terombang-ambing, menimang-nimang, atau merasa bingung/linglung karena terpesona dunia)


Glatik glinding cucuk abang lincah mencot mencot

(Burung gelatik menggeliat/menggelinding, berparuh merah, bergerak lincah melompat ke sana kemari)


Seba ambyuk ing sawah salurutan nganiro ngupadi pangan

(Datang bersama-sama berkumpul di sawah, beriringan untuk mencari makanan)


Dasar cukat tur ya cekat-cekat ceket

(Memang dasarnya gesit, tangkas, cepat, dan terampil dalam bekerja)


Emprit podang mencot mencot ing pari gaga

(Burung pipit dan kepodang melompat-lompat di atas padi gogo/padi ladang)


Makna Filosofis Cakepan:

Lirik ini menggunakan metafora dunia burung untuk menyindir sekaligus menasihati manusia. Burung yang berpindah-pindah melambangkan godaan dunia yang sering membuat manusia bingung (kamaliling). Namun, sifat positif burung gelatik yang gesit (cukat, cekat, ceket) dan bergotong-royong mencari makan bersama burung lain (emprit, podang) menjadi teladan agar manusia mandiri, rajin, dan hidup rukun dengan sesama.


2. Notasi Angka (Titi Laras) Slendro Pathet Sanga

Dalam karawitan Jawa, jineman dimainkan secara santai dan liris. Instrumen yang dominan biasanya adalah siter, gender, atau gambang, diiringi tabuhan kendhang jineman.

Berikut adalah kerangka titi laras (notasi) Glatik Glinding yang umum dimainkan:


Imajiner Nuswantoro
Sumber gambar : screenshot Googling 

Catatan: Angka di dalam tanda kurung ( ) menandakan jatuhnya ketukan gong atau gong suwukan/kempul).


3. Perbandingan Filosofi dengan Jineman Uler Kambang

Untuk memperluas pemahaman para pembaca yang budiman tentang konsep hidup orang Jawa melalui gending, mari kita bandingkan Glatik Glinding dengan jineman populer lainnya, yaitu Uler Kambang (Ulat yang Mengapung/Hanyut di Air) :


Imajiner Nuswantoro
Sumber gambar : AI editing by Imajiner Nuswantoro 


Kedua gending ini sebenarnya adalah satu paket nasihat hidup yang seimbang. Glatik Glinding mengajarkan kita cara berikhtiar secara lahiriah (bekerja keras), sedangkan Uler Kambang mengajarkan kita cara menata batin (sabar dan ikhlas).





Lirik Glatik Glinding :


Ginupito kang ku...ki..lo..oo

Araniro...

Glathik glindhing alili..ng

Ngolang ngaling ngaliling...

Liling.. tumaliling

Yo bapak...

Calurutan nggeni...ro

Ngu..padi pangan


Dasar... cukat

Tur yo... cekat cekat ceket...

Cratik... belong

Tembong ning pipine

Lanang karo wadon


Cucuk abang... abang.. mbranang

Manuk podhang nglayang

Layang layang nglayang...

Menn..cok ning duwur pang

Yo bapak...

Wulu kuning sleret ireng

Tur mantesi...


Manuk emprit prit...

Pating cruwit prit...

Calu...rutan geniro ngupadi pakan


Byuk..podho ambyuk byuk...

Podho ambyuk byuk...

Podho ambyuk...


ambyuk aneng pasawahan

Nucuki pari rayahan

Nucuki pari rayahan

Dhelikane ning pojok an


Konangan bapak tani

Bapak tani mingat mingut

Ambesengut..ambesengut

Natani parine kasrut


Manuk bethet tiyet...

Pating cruwet tiyet...


Re...ram...batan....rambat

turut turut ngepang

Grombol sak pirang pirang

Wulu ijo cucuk abang


Manuk blekok...

Nggonmu ngledhok

Dhelog dhelog menjo kodok


Cucuk mepet tenggok

Anjejer aneng belethok

Angeliling amelerok

Mulatke sandang pangane





Lirik Lgm Glatik glindhing laras slendro pathet 9


Kinupito kang kukilo

Araniro glatik glinding angliling

Ngolang aling ngliling ngliling kamaliling

Yo bapak salurutan nganiro ngupadi pangan

Dasar cukat tur yo cekat cekat ceket

glatik belang tembong neng pipine tawang

Lanang karo wadon cucuk abang

Abang mbranang


Manuk podang ngelayang nglayang-layang layang

nglayang neng duwur pang

Yo bapak wulu kuning cleret ireng tur mantesi


Manuk emprit prit prit pating cruit prit prit

Salurutan ngeniro ngupadi pangan byuk mbok yo ambyuk byuk podo ambyuk byuk

Ambyuk aneng pasawahan nucuki pari rayahan nucuki pari rayahan delikane aneng patokan


konangan bapak tani bapak tani mingat mingut ambesengat ambesengut notholi parine kesut


Manuk bhetet thiet pating cruwet wet

Rerambatan mbebat turut turut ngepang nggrombole sepirang-pirang wulu mu cucuk abang


Manuk blekok ngon mu ngendok deleg-deleg minto kodok cocok mepet tenggok anjejer aneng tengah anggelirah anggelirih ngulati sandhang pangane





Imajiner Nuswantoro 

Posting Komentar

0Komentar
Posting Komentar (0)