SERAT WULANGREH
(Bait ke-10, Pupuh ke-2, Tembang Kinanthi)
ꦱꦼꦫꦠ꧀ꦮꦸꦭꦔꦿꦺꦃ
꧋(ꦧꦻꦠ꧀ꦏꦼ꧇꧑꧐꧇꧈ꦥꦸꦥꦸꦃꦏꦼ꧇꧒꧇꧈ꦠꦼꦩ꧀ꦧꦁꦏꦶꦤꦤ꧀ꦛꦶ)
Padha gulangen ing kalbu
Ing sasmita amrih lantip
Aja pijer mangan nendra
Ing kaprawiran den kaesthi
Pesunen sariranira
Cegahen dhahar lan guling
Dadia lakunireku
Cegah dhahar lawan guling
Lan aja kasukan-sukan
Anganggoa sawatawis
Ala wateke wong suka
Nyuda prayitna ing batin
Aksara Jawanipun :
ꦥꦣꦒꦸꦭꦔꦺꦤ꧀ꦆꦁꦏꦭ꧀ꦧꦸ
ꦆꦁꦱꦱ꧀ꦩꦶꦠꦄꦩꦿꦶꦃꦭꦤ꧀ꦠꦶꦥ꧀
ꦄꦗꦥꦶꦗꦺꦂꦩꦔꦤ꧀ꦤꦼꦤ꧀ꦝꦿ
ꦆꦁꦏꦥꦿꦮꦶꦫꦤ꧀ꦝꦺꦤ꧀ꦏꦌꦱ꧀ꦛꦶ
ꦥꦼꦱꦸꦤꦺꦤ꧀ꦱꦫꦶꦫꦤꦶꦫ
ꦕꦼꦒꦲꦺꦤ꧀ꦝꦲꦂꦭꦤ꧀ꦒꦸꦭꦶꦁ
ꦣꦝꦶꦪꦭꦏꦸꦤꦶꦫꦺꦏꦸ
ꦕꦼꦒꦃꦣꦲꦂꦭꦮꦤ꧀ꦒꦸꦭꦶꦁ
ꦭꦤ꧀ꦄꦗꦏꦱꦸꦏꦤ꧀ꦱꦸꦏꦤ꧀
ꦄꦔꦁꦒꦺꦴꦮꦱꦮꦠꦮꦶꦱ꧀
ꦄꦭꦮꦠꦺꦏꦺꦮꦺꦴꦁꦱꦸꦏ
ꦚꦸꦣꦥꦿꦪꦶꦠ꧀ꦤꦆꦁꦧꦠꦶꦤ꧀
Terjemahan bahasa Indonesia bebas :
Gemblenglah hati kalian
Pada isyarah agar cerdas
Jangan melulu makan-tidur
Keksatriyaan diupayakan
Kontrolah diri kalian
Berlapar dan berjagalah
Jadikan lakumu
Puasa dan berjaga itu
Jangan berlebihan dalam bersuka ria
Cukuplah sekedarnya
Agar tak rusak batinmu
(Serat Wulangreh bait ke-10, pupuh ke-2, tembang Kinanthi)
Serat Wulangreh karya Sri Susuhunan Pakubuwana IV ngemot pitutur luhur babagan watak lan tumindak manungsa. Ing Pupuh II (Kinanthi), Pada/Bait ke-10, teks lan tegesipun yaiku :
Teks Tembang (Pada 10)
Poma-poma wekas mami,
angger den sami mengeta,
ing pitutur ingong kabeh,
ora ana kang manfaat,
yen tan dinulur tingkah,
sing sopana nyekel wewenang.
Aksara Jawanipun :
ꦥꦺꦴꦩꦥꦺꦴꦩꦮꦼꦏꦱ꧀ꦩꦩꦶ꧈
ꦄꦁꦒꦺꦂꦣꦺꦤ꧀ꦱꦩꦶꦩꦼꦔꦺꦠ꧈
ꦆꦁꦥꦶꦠꦸꦠꦸꦂꦆꦔꦺꦴꦁꦏꦧꦺꦃ꧈
ꦎꦫꦄꦤꦏꦁꦩꦤ꧀ꦥ꦳ꦄꦠ꧀
ꦪꦺꦤ꧀ꦠꦤ꧀ꦝꦶꦤꦸꦭꦸꦂꦠꦶꦁꦏꦃ꧈
ꦱꦶꦁꦱꦺꦴꦥꦤꦚꦼꦏꦼꦭ꧀ꦮꦼꦮꦼꦤꦁ꧉
Teges / Tegese Saben Gatra (Gatra per Gatra)
Poma-poma wekas mami: Wanti-wanti / piwelingku kang banget.
Angger den sami mengeta: Anak-anakku (para mudha/ngisoran) padha elinga.
Ing pitutur ingong kabeh: Marang kabeh pitutur/piwulangku iki.
Ora ana kang manfaat: Ora bakal ana gunane / paedahe.
Yen tan dinulur tingkah: Yen ora dikanthi / diimbangi kalawan tumindak nyata.
Sing sopana nyekel wewenang: Sapa wae kang nyekel panguwasa / wewenang.
Pitutur Luhur (Makna & Amanat)
Teori kudu dikanthi Praktek: Piwulang utawa pitutur sing apik ora bakal ana gunane yen mung diucapake utawa dieling-eling wae, tanpa ditrapake ing tumindak padintenan.
Tanggung Jawab Pemimpin: Sing sopo wae sing nduweni wewenang utawa panguwasa (pemimpin) kudu bisa dadi tuladha liwat tumindake, ora mung pandai menehi pitutur utawa janja-janji.
Imajiner Nuswantoro



