Dom Sumurup Ing Banyu
ꦣꦺꦴꦩ꧀ꦱꦸꦩꦸꦫꦸꦥ꧀ꦆꦁꦧꦚꦸ
Dom sumurup ing banyu = Wong kang lakune sesindheman kanggo nyumurupi wewadi.
Maknanipun :
Melakukan sesuatu secara diam-diam untuk menutupi keburukan
Arti Bebasan Dom Sumuruping Banyu
Dom artinya jarum
Sumuruping yaitu menyala
Banyu sama dengan air
Makna dom sumuruping banyu yaiku laku sesidheman kanggo meruhi wewadi.
– Telik sandi atêgês ingkang dados palabuhanipun punika nagari, karaharjan, kaadilanipun lan katentremanipun praja.
– Mata pita mênawi ingkang dados palabuhanipun tiyang brewu bandha bandhu, ingkang badhé njarah rayah karaharjan lan katentremanipun praja samasta, satunggal nêtêpi darmaning nagari, ingkang wênèh pados bathen saha amung ngalap mukti pribadi saha golonganipun. Utawi Landa Ireng ingkang mentala kiyanat maring bangsanipun piyambak.
Dom sumurup ing banyu (jarum masuk ke dalam air) tegese yaiku perkara utawa pakaryan kang sepele, nanging angel banget golekana buktine utawa golekana uwohe. Iki nggambarake tumindak ndhelik utawa kejahatan sing ora katon mripat nanging mbebayani, kayata tumindake mata-mata utawa kejahatan subversif sing arep ngrusak tatanane negara.
- Tegese: Perkara kang angel banget diselidiki utawa ditemokake.
- Makna kiasan: Wong sing pinter ndhelikake tumindak ala/rahasia.
Iki kalebu salah siji bebasan utawa paribasan Jawa sing nggambarake kahanan sing kudu diwaspadai, amarga mbebayani nanging ora katon kanthi langsung.
Kang lakune sesidheman kanggo nyumurupi wewadi kaya dom sumurup ing banyu.
Tegese: Paribasan iki nggambarake tumindak golek wewadi utawa rahasia kanthi meneng-meneng (sesidheman), alus, lan ora konangan wong liya, ibarat dom sing mlebu ing banyu (ora ketara utawa ilang lacake).
Wewadi = Rahasia/warta sing didhelikake.
Dom sumurup ing banyu = Jarum masuk ke air.
Sumurup saking tembung surup
ingat kata nyurupke.
nyurupke benang (memasukkan benang ke lobang jarum)
Dom sumurup ing banyu
kuwi khan gampang banget, langsung ambles.
Sumurup utawi surup saget ugi dipun maknani angslup utawi Mlebet, utawi manjing.
Contonipun wayah surup. Tegesipun srengenge Sampun angslup Mlebet wanci dalu. Dom Sumurup ing banyu tegesipun Mlebet utawi dawah wonten salebeting toya.
Aja nganti ana thukuling mungsuh, trubusaning satru, bebidhung hangapi rowang, trenggiling hangapi mati.
Kula-noknoknon, nuwuninggih.
Dom artinya jarum. Salah satu arti kata sumurup adalah diketahui. Namun sumurup dalam "dom sumurup ing banyu" berasal dari kata surup yang berarti terbenam misalnya waktu surup adalah waktu terbenamnya matahari. Surup juga berarti masuk misalnya kita katakan benang sumurup ing bolongane dom, artinya benang masuk ke dalam lobang jarum. Makna inilah yang dimaksud pitutur kali ini yaitu masuk atau tenggelamnya jarum ke dalam air.
Lantas apa yang dimaksud jarum tenggelam ke dalam air ?
Pertama hal ini mengingatkan bahwa sesuatu yang kecil itu akan sangat mudah masuk ke dalam yang besar, seperti kecilnya jarum dibanding air. Tapi ingat akibatnya bisa bemacam-macam. Jarum itu ujungnya runcing sehingga dia bisa membahayakan apa yang ada di air, mungkin ikan atau binatang lain. Makna kalimat tersebut juga bisa membahayakan kita. Saking kecilnya jarum maka tidak nampak oleh mata kita sehingga bisa jadi tangan kita yang masuk ke dalamnya terkena oleh jarum itu. Dan bisa banyak lagi contoh bahaya yang bisa muncul akibat jarum yang berada dalam air. Makanya kita harus selalu berhati-hati karena dalam air yang akan kita manfaatkan itu bisa jadi ada bahayanya. Cara masuk bahaya yang sering terjadi di luar pengetahuan kita itu antara lain terjadi pada kehidupan spionase.
Imajiner Nuswantoro




