IWAK KLEBU ING WUWU

0

IWAK KLEBU ING WUWU

Iwak klebu ing wuwu tegese wong kang gampang diapusi.

Iwak kalebu ing wuwu iku ngati-ati ing tumindak.

Kita kabeh kudu nggatekake saben tumindak sing bakal ditindakake, aja nganti salah.

Iwak Klebu Ing Wuwu minangka ungkapan pepatah leluhur Jawa Iwak Klebu Ing Wuwu (Iwak Mlebu Jebakan), bisa dimaknai dari dua makna :

1.     Yaiku gegambaran wong kang ngadhepi bebaya kang ora bisa diendhani maneh, mula mlebu ing kahanan kang mbebayani.

2.     Nduweni makna kiasan, tiyang ingkang kados makaten punika gampil dipun goda utawi gampil dipun apusi satemah ngalami kapitunan moral lan materi, malah ngantos dumugi drajatipun.

Dadi bebaya iku tansah adhep-adhepan, jalaran saka awake dhewe, alamiah, utawa saka titah liyane, saengga kerep nglemahake kakebalan awak (ing pangertene kang jembar). Kahanan iki bakal luwih angel yen kita ijin, ora perduli, lan gampang marang awake dhewe, lan ngadili soko mung adhedhasar kulit utawa penampilan.

 

KAYA IWAK KLEBU ING WUWU

Paribasan Jawa ing dhuwur tegese kaya iwak mlebu wuwu. Wuwu yaiku bubu iwak sing digawe saka anyaman pring. Kanggo njebak iwak, jebakan biasane dilebokake ing papan sing akeh iwak.

Ana akeh cara kanggo nindakake :

1.     Bisa diselehake ing ngarep bolongan / susuh iwak. Uga bisa dipasang ing hilir kali kanthi ngalangi aliran banyu ing sisih pinggir trap. Dadi, siji-sijine cara metu kudu liwat bolongan utawa lawang jebakan. Kanggo nggampangake mlebune iwak, iwak ing hulu digiring ing hilir.

2.     Wuwu uga bisa dipasang ing kolam banyu sing akeh iwak. Ing njero trap dipasang umpan. Mangkono iwak ketarik mlebu ing kono. Yen iwak wis mlebu, banjur iwak ora bisa metu amarga wis kepepet ing jebakan sing dipasang ing awak Wuwu.

Paribasan menika sejatosipun kepengin ngandharaken bilih kathah sanget kasus ingkang nggambaraken kados pundi gampilipun tiyang dipun apusi dening tiyang sanes, saengga bandha lan gesangipun pribadi ngalami krisis. Malah wong sing diapusi asring ora ngerti yen dheweke wis diapusi lan cilaka njero lan njaba. Kecurangane wong sing dikarepke iku kerep amarga mung ngucapake tembung-tembung sing manis nanging palsu lan beracun utawa amarga kepincut karo barang sing katon enak, ayu lan memikat. Dene satemene iku mung wujud gawean lan sauntara (fatamurgana = barang khayalan, jinise lan sejarahe durung dingerteni).

 

WUWU IWAK

Wuwu mujudake bubu iwak kang isih digunakake dening saperangan masyarakat ing padesan.

Ing jaman rumiyin ngantos sapunika wuwu/bubu/ tangkala taksih dipunbetahaken dening warga kangge mancing iwak ing mangsa kemarau ing kali lan sendhang.

Carane yaiku masang tangkala dhisik ing kali, nutupi ing sisih kiwa tengene nganggo godhong supaya ora ana dalan liya kanggo iwak sing dimaksud.

Mangkono iwak mau mlebu trap utawa mlebu wuwu lan ora bisa metu maneh. Amarga ing lawang mlebu dipasang kaya wita cilik.

Nggunakake wuwu mung bisa dipasang ing arus kali nalika musim kemarau. Amarga yen dipasang ing mangsa udan, mesthi ora entuk iwak.

Bahan dhasar kanggo nggawe wuwu cukup prasaja, mung pring lan rotan. Cara gawene gampang banget, dhisik pring dibelah dadi kaya bilah dawane siji mèter (nyetel kaya sing dikarepake).

Banjur pring cilik-cilik iku wujude kaya meriam kanthi ditaleni nganggo rotan.

Wuwu bisa digawe ing macem-macem ukuran, loro kanggo nyekel iwak gedhe, sanadyan ora apa-apa. Gumantung ing ukuran digawe. Nanging umume asring digunakake ing ukuran medium.

 


 

****

Terjemahan dalam bahasa Indonesia :

IWAK KLEBU ING WUWU

Iwak klebu ing wuwu artinya orang yang mudah dibohongi.

Iwak kalebu ing wuwu adalah berhati-hati dalam bertindak.

Kita semua sudah sepantasnya memperhatikan setiap tindakan yang akan kita ambil, jangan sampai salah melangkah.

Iwak Klebu Ing Wuwu merupakan ungkapan peribahasa leluhur Jawa Iwak Klebu Ing Wuwu (Ikan Yang Masuk Dalam Perangkap), dapat dimaknai dari dua makna :

1.     Merupakan gambaran orang yang menghadapi suatu bahaya yang tidak bisa dihindarkan lagi, sehingga mereka masuk dalam situasi bahaya.

2.     Mempunyai makna kias, orang yang demikian mudah terbujuk rayu atau mudah ditipu sehingga mengalami kerugian baik moril maupun materiil bahkan hingga harkat dan martabat seseorang.

Jadi bahaya selalu menghadang baik karena ulah sendiri, akibat alam, maupun yang ditimbulkan oleh mahluk lain, sehingga sering kali melemahkan kekebalan tubuh (dalam arti yang seluas-luasnya). Kondisi ini akan semakin sulit jika kita bersikap permisif, acuh, dan menggampangkan, serta menilai sesuatu hanya berdasar kulitnya atau penampilan saja.

 

KAYA IWAK KLEBU ING WUWU

Pepatah Jawa di atas secar harfiah berarti seperti ikan masuk kedalam wuwu. Wuwu adalah perangkap ikan yang terbuat dari anyaman bambu. Untuk menjerat ikan biasanya bubu ditempatkan pada sebuah tempat yang banyak ikannya.

Ada pun caranya bisa bermacam-macam :

1.     Bisa dengan ditempatkan di muka lubang/sarang ikan. Dapat juga dipasang di hilir aliran air sungai dengan membendung aliran air di kanan kiri bubu. Dengan demikian, satu-satunya jalan keluar harus melewati lubang atau pintu bubu. Untuk memudahkan ikan masuk ke dalamnya maka ikan di bagian hulu digiring ke hilir.

2.     Dapat juga wuwu dipasang di sebuah pumpunan air yang di dalamnya banyak ikannya. Pada bagian dalam bubu dipasang umpan. Dengan demikian ikan tertarik pada untuk masuk ke dalamnya. Jika ikan sudah masuk, maka ikan tidak akan bisa keluar karena telah terjebak pada alat perangkap yang dipasang di dalam tubuh wuwu.

Pepatah ini sebenarnya ingin menyatakan bahwa ada begitu banyak kasus yang menggambarkan betapa mudahnya orang tertipu oleh orang lain sehingga harta benda dan kehidupan pribadinya mengalami krisis. Bahkan orang yang tertipu itu sering tidak sadar bahwa dirinya telah tertipu dan dirugikan luar dalam. Tertipunya orang yang bersangkutan sering karena hanya tutur kata manis namun palsu dan beracun atau karena iming-iming akan sesuatu yang kelihatannya enak, indah, dan mempesona. Padahal sesungguhnya hal itu hanya sesuatu yang semu dan bersifat sementara belaka (fatamurgana = hal yang bersifat khayal, belum diketahui jenis dan sejarahnya).

 

WUWU IKAN

Wuwu salah satu alat perangkap ikan yang masih digunakan sebagian masyarakat di pedesaan .

Pada zaman dahulu hingga sekarang wuwu / bubu / tangkala masih diminati oleh warga untuk menangkap ikan dimusim kemarau di sungai maupun danau.

Caranya, pertama-tama dilakukan memasang tangkala tersebut diarus sungai, di kiri-kanannya ditutupi dengan daun-daun agar tidak ada jalan lain bai ikan-ikan dimaksud.

Dengan begitu, ikan-ikan akan masuk perangkap atau masuk wuwu dan tidak bisa keluar lagi. Sebab dijalan masuknya dipasang menyerupai tangkala berukuran kecil.

Menggunakan wuwu hanya bisa dipasang diarus sungai pada musim kemarau. Sebab jika memasang pada musim penghujan dipastikan tidak mendapatkan ikan.

Bahan dasar untuk membuat wuwu, cukup sederhana hanya bambu dan rotan. Cara membuatnya pun sangat mudah, pertama-tama bambu dibelah menjadi seperti bilah sepanjang satu meter (menyesuaikan seperti yang diinginkan).

Kemudian, belahan kecil bambu tersebut dibentuk menyerupai meriam dengan cara diikat dengan rotan.

Wuwu bisa dibuat dengan berbagai ukuran baik untuk menangkap ikan besar sekalipun boleh. Tergantung ukuran yang dibuat. Namun pada umumnya sering digunakan berukuran sedang.

 

 

 

 

 

Post a Comment

0Comments
Post a Comment (0)