LUPUT SOKO KUDANGAN MRUCUT SOKO GENDHONGAN
Ucul saka kudangan. Ucul sami maknanipun kranten uwal utawi lepas.
Ucul Saka Kudangan maknanipun luput karo gegayuhane.
Masyarakat Jawa wis ora asing karo sing diarani utawa diarani kudangan. Bocah-bocah cilik utawa bayi ing masyarakat Jawa umume diklumpukake lan diklumpukake sinambi ngarep-arep utawa didongakake supaya dadi wong sing cerdas, nduweni kedudukan sing apik, berbudi luhur, lan liya-liyane. Meh kabeh wong tuwa Jawa nindakake iki marang anak-anake. Nanging, kabeh kudangan utawa pangarep-arep wong tuwa kasil. Akeh banget wong nalika cilik disengkuyung dadi bocah sing apik, solehah, pinter lan liya-liyane. Sanadyan mangkono, isih akeh wong kang diajab uripe ora becik, ala, bodho, lan tansah nuwuhake masalah. Bab iki digambarake dening wong Jawa minangka ilang soko kudangan mrucut soko gendhongan. Paribasan Jawa secara harfiah tegese luwar saka pangarep-arep utawa cita-cita.
MAKNA LUPUT SOKO KUDANGAN MRUCUT SOKO GENDHONGAN
WONTEN MASYARAKAT SAK BENDINO
Ora mekso karep nanging ngukur doyo. Nrimo lan nerimani opo sing wis ono. Alon-alon asal kelakon nyandhak sing iso di candak.
Ngoyak opo sing bisa dioyak lan mikir opo sing iso dilakoni.
Sadermo nglakoni iku ora nglokro nanging semngat budidoyo sakuate lan ikhlas nompo sing dadi hasile.
Sopo temen bakal tinemu.
Sopo tekun bakal tekan.
Menowo pancen dadi pangane ora bakal kliru dalane, nanging menowo pancen dudu pangane bakal ono-ono ae alangane.
Sanajan wis mapan ono ing ngarep lambe, senajan wis ketok nek ngarep paningale.
Sadermo nglakoni iku ora nglokro. Nanging semangat mbudidoyo sakuate lan ikhlas nompo sing dadi hasille.
Sopo temen bakal tinemu.
Sopo tekun bakale tekan.
Rungokno yo nggerr (cah Bagus cah ayu).
Iseh cilik takudang kudang.
Ojo mlumpat soko gendhongan.
Bakal luput soko kudangan.
Syetan iblis seneng kluyuran kang membo-membo.
Bakal bujuk nafsu lan iman.
Ora luput soko kudangan
Ora mrucut soko gendongan
Dhadhio manungso kang migunani tumrape agomo, nuso lan bongso
Wong tuwo mung ndongo mugo ojo nganti mrucut soko gendongan luput soko kudangan dadio anak seng ngabekti marang wong tuwo.
Referensi saking : panjenenganipun bapak Zudi Mbah Loka
Saking Kemiri Kidul, Kemiri Purwirejo Jateng
(Pemelihara lingkungan, Pemerhati Budaya)
Luput saka kudangan, mricut saka gèndhongan.
Luput : atêgês klèru, ora bênêr.
Kudangan: pangarêp-arêp.
Luput saka kudangan: luput saka pangarêp-arêp.
Sapa sing duwé pangarêp-arêp?
Sapa manèh yèn dudu wong tuwané si bocah. Utawa wong-
wong kapêrnah.tuwa saka si bocah.
(Langgam Jawa : Tak léla-léla
lédhung).
Mrucut saka géndhongan.
Mrucut: ucul ( lepas).
Géndhongan: sakabèhing
pakarti kanggo mujudaké
pangarêp-arêp.
Diopèni (dirawat), digulawênthah (dididik). Diwragadi (dibiyayahi).
Luput saka kudangan, mrucut saka géndhongan.
Pambudidaya kang siya-siya. (Ora kasil).
Iki mêsthiné pêrlu disinau, ditliti
dirumangsani, wusana pasrah ma
rang kêparêngé Gusti Kang Paring Pêsthi.
Mangga dipun raosakên para kadang !
Imajiner Nuswantoro
