ARANE / ISTILAH / SEBUTAN DI JAWA

0

ARANE / ISTILAH / SEBUTAN DI JAWA




Kagem pangenget-enget kula aturaken sebutan wulan lan dinten basa Jawi, Piyantun Jawi sampun ngantos ninggalaken Jawinipun.

Dalam Keluarga Jawa biasanya anak menyebut orang tuanya dengan sebutan Bapak dan Ibu. Orang tua Bapak dan ibu disebut Eyang (Kakek/Nenek dalam bahasa Indonesia). 

Berikut adalah istilah untuk tingkatan keturunan (ke bawah) dan tingkatan leluhur (ke atas) sampai urutan ke-18 dalam Bahasa Jawa.


URUTAN LELUHUR :

1. Moyang ke-18. Eyang Trah Tumerah

2. Moyang ke-17. Eyang Menyo-menyo

3. Moyang ke-16. Eyang Menyaman

4. Moyang ke-15. Eyang Ampleng

5. Moyang ke-14. Eyang Cumpleng

6. Moyang ke-13. Eyang Giyeng

7. Moyang ke-12. Eyang Cendheng

8. Moyang ke-11. Eyang  Gropak Waton

9. Moyang ke-10. Eyang Galih Asem

10. Moyang ke-9. Eyang Debog Bosok

11. Moyang ke-8. Eyang Gropak Senthe

12. Moyang ke-7. Eyang Gantung Siwur

13. Moyang ke-6. Eyang Udeg-udeg

14. Moyang ke-5. Eyang Wareng

15. Moyang ke-4. Eyang Canggah

16. Moyang ke-3. Eyang Buyut 

17. Moyang ke-2. Eyang (kakek/nenek dlm bhs Indonesia)

18. Moyang ke-1. Bapak/Ibu 


URUTAN KETURUNAN :

(Urutan ke bawah)

1. Keturunan ke-1. Anak

2. Keturunan ke-2. Putu

3. Keturunan ke-3. Buyut

4. Keturunan ke-4. Canggah

5. Keturunan ke-5. Wareng

6. Keturunan ke-6. Udeg-udeg

7. Keturunan ke-7. Gantung siwur

8. Keturunan ke-8. Gropak Senthe

9. Keturunan ke-9. Debog Bosok

10. Keturunan ke-10. Galih Asem

11. Keturunan ke-11. Gropak waton

12. Keturunan ke-12. Cendheng

13. Keturunan ke-13. Giyeng

14. Keturunan ke-14. Cumpleng

15. Keturunan ke-15. Ampleng

16. Keturunan ke-16. Menyaman

17. Keturunan ke-17. Menyo2

18. Keturunan ke-18. Tumerah


PENAMAAN WULAN UTAWA SASI

01. Wadana (Januari)

02. Wijangga (Februari)

03. Wiyana (Maret)

04. Widada (April)

05. Widarpa (Mei)

06. Wilapa (Juni)

07. Wahana (Juli)

08. Wanana (Agustus)

09. Wurana (September)

10. Wujana (Oktober)

11. Wujala (Nopember)

12. Warana (Desember)


DINTEN

01. Radite (Ahad)

02. Soma (Senin)

03. Hanggara (Selasa)

04. Buda (Rabu)

05. Respati (Kamis)

06. Sukra (Jumat)

07. Tumpak (Sabtu)


NEPTUNIPUN DINTEN

01. Ahad: 5 

02. Senin: 4 

03. Selasa: 3 

04. Rabu: 7 

05. Kamis: 8 

06. Jum'at: 6 

07. Sabtu: 9


PEKENAN/WETON

Pon = Jenar 

Wage = Cemengan. 

Kliwon = Kasih. 

Legi     =. Manis 

Pahing = Abritan


NEPTU WETON

01. Pahing: 9 

02. Pon: 7 

03. Wage: 4 

04. Kliwon: 8 

05. Legi: 5


ARANE WUKU

Sawuku umure saminggu, cacahe Wuku ana 30, yaiku :

1. Wuku Shinta

2. Wuku Landhep

3. Wuku Wukir

4. Wuku Kuranthil

5. Wuku Tolu

6. Wuku Gumbreng

7. Wuku Warigalit

8. Wuku Warigagung

9. Wuku Julungwangi

10. Wuku Sungsang

11. Wuku Galungan

12. Wuku Kuningan

13. Wuku Langkir

14. Wuku Arandhasiya

15. Wuku Julungpujut

16. Wuku Pahang

17. Wuku Kuruwelut

18. Wuku Marakeh

19. Wuku Tambir

20. Wuku Medhangkungan

21. Wuku Maktal

22. Wuku Wuye

23. Wuku Manakil

24. Wuku Prangbabat

25. Wuku Bala

26. Wuku Wungu

27. Wuku Wayang

28. Wuku Kulawu

29. Wuku Dhukut

39. Wuku Watugunung


ARANE SASI MASEHI

Januari, Februari, Maret, April, Mei, Juni, Juli, Agustus, September, Oktober, Nopember, Desember


ARANE SASI ARAB 

Muharram, Safar, Rabiul Awal, Rabiutsani, Jumadil Ula, Jumadil Tsaniyah, Rajab, Sya’ban, Ramadhan, Syawal, Dzulqadah, Dzulhijjah


ARANE SASI JAWA

Sura, Sapar, Mulud, Bakda Mulud, Jumadil Awal, Jumadil Akhir, Rejeb, Ruwah, Pasa, Sawal, Dulkangidah/Selo, Besar


ARANE TAUN

Alip, Ehe, Jimawal, Je, Dal, Be, Wawu, Jinakir


ARANE WINDU

Adi, Kuntara, Sangara, Sancaya


ARANE WILANGAN

Siji = Eka

Loro = Dwi

Telu = Tri

Papat = Catur

Lima = Panca

Nem = Sad

Pitu = Sapta

Wolu = Asta

Sanga = Nawa

Sepuluh = Dasa

Satus = Sata

Sewu = Sasra

Sepuluh ewu = Saleksa

Satus uwe = Sakethi

Sayuta = Sayuta


ARANE WAYAH

1. Jam 03:00 : Wayah Fajar Sidik (Bang-Bang Wetan)

2. Jam 04:00 : Wayah Bedhug Subuh

3. Jam 05:00 : Wayah Saput Lemah

4. Jam 06:00 : Wayah Byar

5. Jam 09:00 : Wayah Tengange

6. Jam 10:00 : Wayah Wisan Gawe

7. Jam 12:00 : Wayah Bedhug

8. Jam 13:00 : Wayah Luhur

9. Jam 15:00 : Wayah Lingsir Kulon

10. Jam 16:00 : Wayah Ashar

11. Jam 17:00 : Wayah Sore

12. Jam 18:00 : Wayah / Mahgrib Candik Olo

13. Jam 19:00-22.00 : Wayah Bengi

14. Jam 22:00-00:00 : Wayah Tengah Wengi

15. Jam 01:00-03:00 : Wayah Sidem Kayem / Kayon


Post a Comment

0Comments
Post a Comment (0)