SERAT SASTRA GENDING Dening : Sultan Agung Hanyokrokusumo

0

 SERAT SASTRA GENDING 

(Dening : Sultan Agung Hanyokrokusumo) 






I. S I N O M 


1. 

Yeku tan sanepanya 

Wimbaning sasmita murti 

Kang rineggang gita 

Amemalat driya 


Artinya :

Perumpamaan tentang 

Lahirnya pertanda makna 

Yang terangkai dalam lagu 

Yang mengalun syahdu. 



2. 

Yeku wirayatura 

Jeng Sultan Agung Matawin 

Kang mufakat sinaksennan 

Dening para sarjanadi 

Kang tuhu anetepi Ing reh plambanging ngayun.


Artinya :

Yaitu ajaran 

Sang Sultan Agung dari Mataram 

Yang telah disepakati 

Oleh para sarjana besar 

Yang benar-benar memahami 

Isyarat lambang pemakaman.



3. 

Kadereng amengeti 

Wirayat dalem 

Sang Prabu Eleh 

keinginan mengabdikan 

Ajaran Sang Raja 



6. 

Yekti tan ingaken darah 

Ten tan wignya tembang kawi 

Jer kamot sandining sastra 

Titiga logating tulis 

Kang dingin basa kawi 

Tata-trapsilaning wuwus 

Kang tumprap niti-praja 

Kasusilan trusing ngelmi. 


Tidak akan diakui famili 

Bila tidak menguasai tembang kawi 

Karena pada nya termuat rahasia sastra 

Dan ilmu ketrampilan tulis 

Yang diutamakan dalam bahasa kawi 

Tata cara seni berbicara 

Yang berlaku bagi para bangsawan 

Adab keutamaan orang berilmu. 



8. 

Pring tri sandining sasmita 

Karep lepasing samadi 

Ngesti tablehing panunggal 

Nglinang sukma sarira-nir 

Purna wus anglir jati 

Marma sagung trah-Mataram 

Den putus olah raras 

Sasmita sandining kawi 

Yekti angger satria 

Ngolah sastra. 


Ketika rahasia tanda-tanda 

Puncak pencapaian semadi 

Meraih kesatuan 

Melebur sukma menghilangkan-diri 

Memasuki hakikat kesejatian 

Maka segenap trah-Mataram 

Hendaknya sempurna melatih-rasa 

Rahasia dalam sastra 

Kerena setiap satria sejati 

Adalah ahli-sastra. 



11. 

Kalengkanireng swarendah 

Arancak pinetu ngesti 

Ngesti rajaseng wirama 

Tuduh pamadyaning dasih 

Mring Hyang kang sugih. 


Terangkai dalam keindahan suara 

Tertata rapi dan berirama 

Irama yang memiliki tujuan 

Memberi petunjuk umat manusia 

Mengenai Tuhan yang maha kaya. 



12. 

…. Pramila gending yen bubrah 

Gugur sembahe mring Widdhi 

Batal wisesaning salat 

Tanpa gawe ulah gending 

Dene ngaran ulah gending 

Tukireng swara linuhung 

Amuji asmaning Dat 

Swara saking osik wadi 

Osik mulya wataring cipta surasa.


Artinya :

 ….Maka gending apabila rusak 

Rusak pula peribadan kepada Tuhan 

Batal kehidmatan sembahyang 

Tanpa guna melakukan gending 

Adapun tembang gending itu 

Melalui irama yang agung 

Memuji asma Dzat 

Irama dari kedalam rahasia 

Kedalam mengendap dalam sukma. 



13. 

Surasane ngesti kayat 

Kayat ingkang baka kadim. 


Artinya :

Makna mengayuh kehiduban 

Hidup yang hakiki-abadi. 



14. 

Jer wajib udering gesan 

Ngawruhi titining ilmi 

Kewajiban manusia hidup 

Mengetahui hakekat hidup 




II. ASMARADANA 


1. 

Gang brangta mangusweng gending 

Kang satengah perebutan 

Kang ahli gending padudon 

Lawan ingkang ahli sastra 

Arebut kaluhuran 

Iku wong tuna ing ngilmi 

Tan ana gelem kasoran. 

Hasrat memainkan gending 


Artinya :

Seperti sebuah pertarungan 

Para ahli gending bertengkar 

Dengan ahli sastra 

Saling mengunggulkan diri 

Itu pertanda mereka masih bodoh 

Merasa takut ternistakan. 



2. 

Sejatinya wong ngagesang 

Apa ingkang binasan 

Iku kang kinarya luhur 

…………. 

Yekti kekandangan kibir 

Rebut luhuring kagunan 

Dadi luput sakarone. 


Artinya :

Sesungguhnya manusia hidup itu 

Apa yang dilakukan 

Itulah yang akan memuliakan derajadnya. 

………. 

Selalu berlagak sombong 

Pamer kemulian dan kepandaian 

Malah kehilangan dua-duanya. 



3. 

Kang ngani gending luhurnya 

Pinet saking hakekat 

Ingakal witing tumuwuh 

Ananing Hyang saking akal 

Takokna kang wus ngualam 

Mereka katan nilai gending

 Tumbuh dari hakekatnya 

Wujudnya tumbuh seperti biji 

Wujud yang melahirkan keilahian 

Tanyakanlah orang yang berilmu. 



4. 

Wite osikireng ngilmi 

Gending ngakal ingkang marna 

………… 

Uga nrus swara kang lihung 

Lafai Allah kang toyibah. 

Pangkal tumbuhnya pengetahuan 

Berkembang menjadi gending-wujud 

…………. Juga melahirkan nada yang agung 

Lafal Allah yang mulia. 



5. 

Mangreh nrus swareng dumadi 

Myang nyamlenging wirama 

Tuduh ing katunggalane 

De sastra ingaran andap 

Reh kawengku ing akal 

Lan kawayang warnanipun 

Sastra kan gumlar ing papan 


Artinya :

Suara kemanusian yang menembus 

Kedalam nikmatnya irama 

Menunjuk kepada keesaan-Nya. 

Adapun sastra disebut rendah 

Karena ditopang gending 

Dan tergambar wujudnya 

Sastra yang terhampar di kenyataan. 



6. 

Pada lahir pan wus kari 

Gamelan tan dadi banda 

Kamot ing praja karyane. 

Dene wong kang ahli sastra 

Ingaran luhur sastrane 

Layak yen mangsi lan kertas 

Pantes yen luhur ngakal 

Nging sastra suraosipun 

Luhur sajatining sastra. 


Artinya :

Dalam penampakan hanya tinggal 

Gamelan yang tidak lagi berharga 

Tercakup dalam kayaannya. 

Orang yang ahli sastra 

Disebut luhur sastranya 

Hinggsepantasnya tinta dan kertas 

Pantas bila unggul gending 

Karena makna sastra adalah 

Keluhuran pada hakekatnya. 



7. 

……………………. 

Sastra praboting negara 

Lumaku saben dina 

Myang nigas pradata kukum 

Sanadyan ta kanti ngakal 


Artinya :

Sastra sebagai perangkat negara 

Yang berlaku setiap hari 

Bahkan menghukum para terpidana 

Meskipun harus dengan akal 



8. 

Dudu ngakal trusing gending 

Ngakal lungiting susatra 

Ngakal ing gending jatine 

Babaring jatining sastra 

Kawitane aksara 

Sawiji, Alif kang tuduh 

Mengku gaibul uwiyah. 


Artinya :

Bukan pemahaman tentang gending 

Pemahaman rahasia sastra 

Sejatinya pemahaman gending 

Penjelasan tentang hakikat sastra 

Tentang asal mula huruf-huruf 

Satu, alif yang menjadi petunjuk 

Memuat substansi kegaiban. 



9. 

Dzat mutlak dipun wastani 

Myang la-takyun ingaranan 

Durung kahan salire 

Maksih wang wung kewala 

Iku jatining santra 

Ananing gending satuhu 

Dupi alif wus kanyatan. 


Artinya :

Dzat Maha Mutlak yang disebut 

Dengan la-ta’yun yaitu 

Ketika belum ada apapun 

Masih kosong semata Itulah hakikat ilmu satra 

Dan keberadaan gending sebenarnya 

Merupakan perwujudan dari sang alif. 

Hubungan antara : Dzat – Sifat 



11. 

Dzat lan sifat upami 

Sayekti dingin datira 

Dupi wus ana sipate 

Mulajamah aranira 

Awal lan akhirira 

Kang sipat tansah kawengku 

Marang Dzat kajatinira. 


Artinya :

Dzat dan sifat selalu 

Lebih dulu dzatnya 

Ketika sudah ada sifat 

Yang disebut Mulajamah 

Yang awal dan yang akhir 

Sifat selalu termuat 

Dalam hakikat Dzat. 


Hubungan antara : 

Rasa – Pangrasa 

Cipta – Ripta 

Yang disembah – Yang menyembah 



11. 

Rasa pangrasa upami 

Yekti dingin rasanira 

Pangrasa kari anane 

Kang cipta – kalawan ripta 

Sayekti dingin cipta 

Kang ripta pan gendingpun 

Kang nembah lan kang disembah. 


Artinya :

Hati dan pikiran ibaratnya 

Lebih unggul pikiran pasti 

Dari keberadaan pikiran 

Sedang kreasi – dan perangkaian 

Tentulebih utama kreasi 

Dari ranmgkaian tembang 

Seperti yang menyembah dan 

Yang disembah. 

Hubungan antara : Kodrat – Iradat 



13. 

Yekti dihin kang pinuji 

Kahanane kang anembah 

Saking kodrating Hyang Manon 

Apan kinarya lantaransejatining panembah 

Wisesaning Dzat mrih ayu 

Amuji ing dewekira 


Artinya :

Tentu lebih dulu yang disembah 

Dari pada yang menyembah 

Dari hakikat Hyang Agung 

Berguna bagi sarana 

Hakikat penyembahan Kepada Dzat untuk keselamatan 

Memuja kepadanya. 



14. 

Upamine wong nggarbini 

Lare sajroning wetengan 

Yen durung prapting lahire 

Maksih gaib sadaya. 


Artinya :

Ibarat orang mengandung 

Bayi yang ada dalam kandungan 

Senyampang belum lahir 

Masih belum diketahui halnya. 




III. DANDANGGULA 


1. 

………… 

Dupi lair sing gaib 

Kanyatan ananipun 

Kapya sangkep ran akyan-sabit 

Jali estri wus nyata 

Pareng gending-barung 

Kang lailaha ilallah 

Suwara trus kawentar jati Ning Alip 


………….. 

Ketika kegaibannya terungkap 

Perwujudan realitas 

Hakikat dinamakan a’yanu tyabithah 

Yang pria dan wanita telah terbukti 

Berpadu dalam kesatuan nada 

Berupa la ilaha ilallah 

Irama terus mengalun kesejatian Sang Alif. 



2. 

Gendingira mobah lawan nangis 

Dupi ageng akalnya binabar 

Kewajiban sakalira 

Penggawe kang mrih hayu 

Rahayune pratameng urip 

Urip prapteng antakateka 

Tekaping aluhur 

Kaluhuraning kasidan 

Tan lyan saking sarengat 

Pratameng bumi 

Tumimbang gumlaring jagad. 


Gendingnya mengalun dalam tangis 

Oleh kehebatan makna yang terhampar. 

Perbuatan yang membawa keselamatan 

Keselamatan dan keutamaan hidup 

Hidup hingga akhir tujuan 

Dalam segala keluhuran 

Yaitu kemulian kematian 

Tidak lain adalah syariat 

Kesempurnaan dunia 

Yang seharga dunia seisinya. 



3. 

………… 

Janma ingkang ngluhurken gending 

Pangestining jro tekad 

Cangkring tuwuh blendung 

Tegese anak lan bapa 

Dihin anak bapa ginawe ing siwi 

Lamun ta nyimpang dadine. 


…………. 

Manusia yang menghormati gending 

Keinginan dalam hatinya 

Ibarat cangkring tumbuh jadi blendung 

Yaitu antara anak dan bapak 

Meskipun anak dididik oleh bapak 

Bisa juga menjadi berbeda. 



4. 

Tuhu gumlaring jagad 

Sayektine tan dumadi 

Sebab kadim kaduhinan anyar 

Kasungsang nyingpang dadine 


Sungguh terhamparnya semesta 

Tentu dunia tidak akan terbentuk 

Bila yang fana mendahului yang abadi 

Logika yang terjungkir-balik. 



5. 

De sastra alif jatine 

Kadya gigiring punglu 

Tanpa pucuk, tan ngarsa wuri 

Tan gatra tan satmata 

Tan arah nggon dunung 

Nora akhir nora awal 

Mratandi kinen muji 

Kang akarya. 


Adapun sastra sejatinya adalah alif 

Seperti wujud bulatan 

Tanpa ujung tanpa pangkal 

Tanpa bentuk tanpa penampakan 

Tanpa tempat dalam ruangan 

Tanpa akhir dan bermula. 

Menjadi isyarat untuk memuja 

Sang penciptanya. 



7. 

………… 

Lamun maksih kaubang langit 

Kasangga ing bantala 

Mijil saking babu 

Dadi saking ibu bapa 

Yekti tetep luhur sajatining 

Alip Lawan jatining ngakal. 


…………. 

Selama masih berpayung langit 

Berpijak dipunggung bumi 

Meski lahir dari searang babu 

Siapa pun bapak ibunya 

Hakikat Alif-nya tetap mulia 

Semulia hakekat wujudnya. 


Hubungan antara : 

Yang Kadim – yang baru 

Sastra – Gending 

Dzat – Sifat 

Yang disembah – Yang menyembah 

Rasa Pangrasa 



8. 

Umpamane jalu lawan istri 

Jen saresmi jroning rokhmat pada 

Pranyata iku tandane 

Tuhu suhuning kawruh 

Ing pamoring anyar lan kadim 

Dat lawan sipatira 

Sastra – Gendingipun 

Kang Rasa lawan Pangarasa 

Estri Pria pamornya kapurba wening 

Atetep tinetep. 


Seperti suami-istri 

Bila bersetubuh dalam kebenaran 

Merupakan perumpamaan 

Bagi pengetahuan sejati 

Meleburnya yang fana dan baka 

Antara Dzat dan Sifat 

Antara sastra dan gending 

Antara hati dan pikiran 

Rahasia Pria-wanita yang terangkum 

Menyatu dalam kesatuan. 


Hubungan antara : 

Yang bercermin (Subjek) – Bayangannya 



9. 

Mulajanmah loroning ngatunggil 

Tunggal rasa rasa kawisesan 

Nging lamun dadi tuduhe 

Wajib ing prianipun 

Kadya ngakal pinurbeng alip 

Lir warno jro paesan 

Iku pamenipun’kang ngilo jatining sastra 

Kang wayangan gending 

Sasirnaning cermin 

Manjing jatining sastra. 


Mulajamah kesatuan dual hal 

Yang itu menjadi kiasan 

Substansi kejantanan 

Pemikiran yang bermula dari alif 

Bagai sosok dalam cermin 

Itulah perumpamaan 

Yang bercermin ibarat sastra 

Dan bayangan itu adalah gending 

Selesai bercermin 

Bayangan kembali pada sastra. 


Hubungan antara : 

Suara – Gema 

Lautan – Ikannya 



10. 

Lir kumsndsng lan swara upami 

Kumandanging barat gending ngakal 

Sastra upama swarane 

Gending kumandang barung 

Wangsul marang swara umanjing 

Lir mina jro samodra 

Mina gendingipun, sastra upama amandaya 

Mina yekti anaya saking jaladri 

Myang kauripanira. 


Seperti gema dan suara 

Gema itu perumpamaan gending 

Suara ibarat sastra 

Setelah gema gending berlalu 

Ia kembali kepada sastra 

Seperti ikan di lautan 

Ikan adalah gending, dan Sastra kehidupannya 

Ikan selalu kembali ke air 

Yang menjadi kehidupannya. 


Hubungan antara : 

Pradangga – Gending 



11. 

Pejahing mina owor jaladri 

Jro samodra pasti isi mina 

Tan kena pisah karone 

Malih ngibaratipun 

Lir niyaga nabuh kang gending 

Niyaga sastranira 

Gending-gendingipun 

Barang reh purbeng niyaga 

Kasebuting niyaga dening kang gending 

Panjang yen cinarita. 


Ikan hidup mati di lautan 

Di dalam laut pasti berisi ikan 

Keduanya tidak pernah terpisahkan 

Seperti perumpamaan 

Seperti alat musik dengan pemainnya 

Pemain adalah sastra 

Alat musik menjadi gendingnya 

Setelah memainkan musik 

Baru bisa dipilah pemain dan alat 

Panjang bila harus dijelaskan. 




IV. PANGKUR 


1. 

Sukur yen wus samya rujuk 

Mufakat ing ngakatah 


Lebih baik apa bila yang sudah 

Disepakati oleh khalayak luas. 



5. 

Awale hyang manikmaya 

Gaib datan kena winarneng tulis 

Tan arah nggon tanpa dunung 

Tan pasti akhir awal 

Anrambahi manuksmeng rasa pandulu 

Tajem lir mandaya retna 

Awening trus tanpa tepi. 

Asal mula hyang manikmaya 


Yang gaib dan tak tergambarkan 

Tanpa tempat tinggal dan tak beruang 

Tanpa dapat ditentukan awal akhirnya 

Menyatu memenuhi rasa penglihatan 

Tenang seperti kemilau permata 

Keheningan yang tanpa tepi. 



8. 

Sepuh minangka taruna 

Kang taruna minangka anyepuhi 

Kacihna samaring kawruh. 


Yang tua berperan sebagai pemuda 

Yang muda yang dituakan 

Ditandai dengan simbol pengetahuan.


Hubungan antara : 

Papan tulis – Tulisannya 

Yang disembah – Yang menyembah 



9. 

Dewa watak hawa sanga 

Wus kanyatan gumlaring bumi langit 

Iku kawruhana sagung 

Endi kang luhur andap 

Umpamane papan lawan tulisipun 

Kanyatan ingkang anembah 

Kalawan ingkang pinuji. 

Dewa dan sembilan hawa-nafsu 

Fenomena bumi dan langit Itu harus menjadi pengetahuan 

Tentang yang tinggi dan yang rendah 

Seperti papan tulis dengan tulisan 

Bagaikan hamba yang menyembah 

Dengan tuhan yang disembah. 


Hubungan antara : 

Manikmaya – Batara Guru 



10. 

Papan moting kawisesan 

Manikmaya purbaning papan wening 

Tulise mangsi Hyang Guru 

Sastra upama papan 

Gending ngakal upama mangsi wus dawuh 

Yen dihina mangsinira 

Ngendi nggone tibeng tulis. 


Papan tempat kekuasaan 

Manikmaya menjadi papan azali 

Batara Guru menjadi tulisannya 

Sastra adalah papan 

Kata yang tertulis ibarat gending 

Bila harus lebih dulu tulisan 

Dimana ia akan diguratkan. 


Hubungan antara : 

Dalang – Wayang 



11. 

Sayekti dihin kang papan 

Kasebuting papan saka ing tulis 

Lan malih upamanipun 

Dalang kalawan wayang 

Dalang sastra, wayang ngakal jatinipun 

Yekti dingin dalangiro 

Amurba splahing ringit. 


Tentu lebih dulu si papan 

Dalam penyebutan dibanding tulisan 

Dan lagi ibaratnya 

Antara dalang dengan wayang 

Dalam ibarat sastra, dan wayang gending 

Tentulah lebih dulu si dalang 

Yang memainkan para wayang. 


Hubungan antara : 

Busur – Anak panahnya 



12. 

Lir nguni sang Resi Bisma 

Duk pinanah dining wara Srikandi 

Watgatanira tinundung 

Ring panah Sang Arjuna 

Gending ngakal ngibarat 

Srikandi kang hru 

Satra upama kang capa 

Sang Parta titising lungit. 


Seperti Resi Bisma zaman dahulu 

Ketika terkena panah 

Srikandi Tentulah tidak akan meleset 

Karena itu panah Arjuna 

Gending itu ibarat 

Srikandi yang memanah 

Sastra ibarat busur 

sang Arjuna anugrah langit. 


Hubungan antara : 

Wisnu – Kresna 



13. 

Kayat Narendra Kresna, 

Lawan risang Batara Wisnumurti, 

Iku ngibarat satuhu, 

Loro-loroning tunggal, 

Tunggal cipta sarana sauripipun, 

Hyang Wisnu upama sastra, 

Sri Kresna upama gending. 


Seperti Raja Kresna 

Dengan Dewa wisnu yang Agung 

Itu hakikatnya 

Dua hal yang satu adanya 

Menyatu dalam berbagai halnya 

Wisnu ibarat sastra 

Kresna ibarat gendingnya. 




V. DURMA 


4. 

Saking dene wit samar 

Kahaning hyang 

Rempit sulit binudi 

Gaib wus tan kena lamun 

Kinaya ngapa elok tan kena pinikir 

Wenanging gesang ngrejasing nugrohodi 


Karena kegaiban persoalannya 

Persoalan ketuhanan 

Sangat sulit dan rumit dipikirkan 

Sangat gaib tak dapat 

Digambarkan pikiran 

Keajaiban yang tak tergambarkan 

Maha kuasa atas kehidupan 

Pemberi anugrah agung. 



5. 

….pangestinireng tokid, 

Wenanging gesang 

Ngrajasing nugrohodi. 


….Keyakinan tauhidnya, 

Kekuasaan kehidupan 

Melimpahkan anugrah agung. 



6. 

Ana iku margane saka ora 

Ora sing ana yekti 

Raseng ana ora, 

Teteping Dzat wisesa 

Amisesa Iya iki 

Jatining sastra 

Tan susun kalih-kalih. 


Ada itu berawal dari tiada 

Tiada yang ada 

Meskipun ketiadaan 

Hakikat Dzat Maha Kuasa 

Yaitu yang menguasai 

Hakikat sastra 

Tunggal tiada duanya. 



7. 

Reh ananing Hyang Suksma 

Mot muksma gumlaring bumi 

Tinrusing puja pujarjeng widi-ening. 


Karena Tuhan yang maha tinggi 

Menjadi ruh dunia yang tergelar 

Puncak dalam semadi 

Puncak dalam kehiningan ilahi. 



9. 

Mula ngelmi mulet patraping sarengat 

Mong arjaning dumadi 

Dadya pra manungsa 

Tinuduh mrih utama 

Utameng cipta pamuji. 


Ilmu harus mengikuti aturan syariat 

Membawa kesealamatan hidup 

Sehingga umat manusia menjadi 

Terbimbing menuju keutamaan 

Keutamaan dalam beribadah. 



13. 

Saben dina tan pegat 

Raketing suksma 

Tan kewran denira mrih 

Pangestining cipta. 


Setiap hari tak pernah berhenti 

Melatih jiwa 

Tiada pamrih apa pun selain 

Mencari kesempurnaannya. 



14. 

……….. 

Pangiketing pamusti 

Rajesing sucipto 

Trus kayating wisesa. 


…………. Daya cipta doa 

Konsentrasi pikiran 

Menembus daya kehidupan. 



15. 

Eling-eling kang samya mangudi-nalar 

Away kongsi nemahi 

Kadrojoging tekad 

Lah pada den prayitna 

Sayekti ambebayani 

Luwih agawat 

Watgating trang ing urip. 


Perlu diingat oleh orang yang melatih pikiran 

Jangan sampai terjadi 

Hasrat tanpa kendali 

Haruslah itu diperhatikan 

Karena sangat berbahaya 

Menghancurkan kehidupan. 



16. 

Lawan aja pada padudojn ing karsa 

Iki siriking ngelmi 

Yen durung kaduga 

Luwung mendel kewala 

Anging kasilna kang titi 

Marang ngulama 

Myang pra sujaning budi. 


Dan jangan suka bertengkar pendapat 

Itu larangan dalam mencari ilmu 

Bila belum mumpuni 

Lebih baik menahan diri 

Dan belajarlah dengan tekun 

Kepada para ulama 

Para ahli kesempunaan jiwa. 



17. 

Ywa dumeh yen wus wasis 

Tan dadya nistanya 

Minta patweng ulama 

Malah tamibeng utami 

Yen wus mupakat 

Tiga sekawan ngalim 


Meskipun telah mengerti 

Tidak ada celanya 

Meminta fatwa para ulama 

Malah akan lebih utama 

Bila telah rujuk pendapat 

Tiga atau empat orang alim. 



18. 

Salah siji jatining gending lan sastra 

Endi kang ingran inggil 

Iku tekadana 

Aja was tida-tida 

Tanda wus rinilan Widdi 

Den trus pracaya 

Angsal labuh pra ngalim. 


Salah satu hakikat gending dan sastra 

Mana yang lebih tinggi derajadnya 

Itu harus dipahami 

Jangan sampai bingung dan ragu 

Menjadi pertanda ridha ilahi 

Harus selalu yakin 

Mengikuti para alim. 



19. 

Alime kang niyaga 

Wruh gangsa nung swaraneki 

Lan aranira sawiji-wiji 


Kepandaian sang niyaga 

Yang memahami makna dalam suaranya 

Serta nama masing-masingnya. 



20. 

Nahenta wus purna wahyeng sasmita 

Satata den pengeti 

Dening kawi-swara 

Rinenggeng rumiting gita 

Ingesti salami-lami 

Sumuluh mangka 

Pandam ndoning budyodi. 


Setelah sempurna pemahaman 

Direnungkan dan diingat 

Hal itu lalu direkam 

Oleh sang Kawi-swara 

Dirajut dalam rangkaian tembang 

Agar dikenang selamanya 

Menjadi cahaya penerang 

Penuntun jalan kehidupan



Imajiner Nuswantoro 


Post a Comment

0Comments
Post a Comment (0)